สามหมื่นรู

08

08 text head

       "สามหมื่นรู" ภาพนูนรูพรุนบนผาหินที่ธรรมชาติได้สรรสร้างไว้อย่างสวยงามภายหลังฤดูกาลน้ำหลากผ่านพ้น ความมหัศจรรย์ของสายน้ำที่ก่อกำเนิดรูมากมาย พร้อมริ้วลายโค้งยาวสีขาวประทับตามชั้นหินที่แอบหลบซ่อนไว้ใต้สายน้ำโขงเพื่อรอวันเผยโฉมความงาม
       
“Sam Muen Ru” or the “Thirty Thousand Hollows” is named to harmonize with the neighboring “Three Thousand Bowls” or the “Sam Phan Boke” geosite. However, ”Sam Muen Ru” exhibits several times more than thirty thousand hollows, six months a year on the right banks of theMekong River.
event01
ที่ตั้งทางภูมิศาสตร์และการเดินทาง : “สามหมื่นรู” เป็นผาหินทรายตามลำน้ำโขงที่พบรูพรุนตามธรรมชาติหลายหมื่นรู ตั้งอยู่ที่บ้านผาชัน หมู่บ้านริมลำน้ำโขงของตำบลสำโรง อำเภอโพธิ์ไทร จังหวัดอุบลราชธานี และเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่อุทยานแห่งชาติผาแต้ม เดิมทีชาวบ้านเรียกกันทั่วไปว่า “ผารู” หรือ “ผาวัวตก” เพราะเคยมีวัวควายมากินหญ้าแล้วพลัดตกลงไป จวบจนกระทั่งปัจจุบันเปลี่ยนชื่อมาเป็น “สามหมื่นรู” เพื่อให้สอดรับกับชื่อ “สามพันโบก” ซึ่งอยู่ไม่ห่างจากกันนัก การเดินทางจากจังหวัดอุบลราชธานี ให้เดินทางตามทางหลวงหมายเลข 2050 (อุบลราชธานี-ตระการพืชผล-เขมราช) แยกเข้าทางหลวงหมายเลข 2337 ที่บ้านห้วยบาง อำเภอโพธิ์ไทร ถึงบ้านสองคอน เดินทางต่อไปตามทางหลวงหมายเลข 2112 (เขมราช-โขงเจียม) ถึงแยกเข้าบ้านผาชัน ระยะทางประมาณ 3 กิโลเมตร ต่อจากนั้นลงเรือที่ท่าเรือบ้านผาชันเพื่อเข้าสู่แหล่งธรณีวิทยาสามหมื่นรูต่อไป

Location :
“Sam Muen Ru”  the right bank of the Mekong River with hollowed sedimentary beds is located in the Pha Taem National Park at Ban Pha Chan, Amphoe Pho Sai, Changwat Ubon Ratchathani. The Sam Muen Ru geosite is about 133 km northeast of the province, reaching by highway No.2050 to Ban Huai Bang, Amphoe Pho Sai for about 80 km and turn right to road No. 2337 for around 30 km to Ban Song Khon. From the intersection with road No. 2112 turn right for about 18 km and then turn left for about 5 km to the wharf of Ban Pha Chan to enjoy the Sam Muen Ru boat touring.

ธรณีวิทยา : "สามหมื่นรู" รวมไปถึงแหล่งท่องเที่ยวทางธรณีวิทยาอื่นๆ ที่อยู่ใกล้เคียง อาทิ ผาชัน เป็นส่วนหนึ่งของ "หมวดหินภูพาน (Phu Phan Formation) กลุ่มหินโคราช (Khorat Group)" Picture1 3ประกอบด้วยหินทรายและหินทราย เนื้อกรวด สีเทากลางและสีขาว ชั้นหนาที่เกิดจากการสะสมตัวตะกอนตามแม่น้ำสายเล็กๆ ในสภาพอากาศร้อนชื้น เมื่อประมาณ 110 ล้านปีผ่านมา การวางตัวของชั้นหินบริเวณนี้อยู่ในแนวระนาบเอียงเทไม่เกิน 10 องศา ส่งผลให้เกิดลักษณะของผาหินที่มีความสม่ำเสมอและต่อเนื่องตามลำน้ำโขง สำหรับแก่งหินบริเวณสามหมื่นรูมีลักษณะโครงสร้างพิเศษคล้ายแบบผิวที่เป็นรวงผึ้ง (Honey Comb-like) ปกคลุมผิวหน้าของชั้นหิน ซึ่งเป็นลักษณะของมวลสารพอกนูนออกมาและมีรูพรุนมากมาย นอกจากนี้ยังพบลวดลายของชั้นเฉียงระดับหลายทิศทาง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงทิศทางของกระแสน้ำโบราณในช่วงการสะสมตัว สามหมื่นรูแต่เดิมเป็นชั้นทรายที่สะสมตัวเป็นชั้นหนาตามท้องน้ำโบราณในช่วง 110 ล้านปีที่ผ่านมา ต่อมาเมื่อประมาณ 55-30 ล้านปี ได้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลกส่งผลให้แผ่นดินอีสานซึ่งแต่เดิมเป็นที่ราบกว้างใหญ่ได้ยกตัวขึ้นเป็นที่ราบสูงโคราชและเกิดชั้นหินคดโค้งรอยแยกและรอยแตกโดยทั่วไป จากนั้นได้เกิดรอยแยกขนาดใหญ่ทำให้เกิดแม่น้ำโขงไหลกัดเซาะชั้นหินดังกล่าว ทำให้เกิดภูมิลักษณ์ริมน้ำโขงที่สวยงามสำหรับการเกิดสามหมื่นรูถือว่าเป็นปรากฏการณ์พิเศษที่หาได้ยากยิ่งในสภาพแวดล้อมที่ห่างจากทะเล โดยเชื่อว่าเป็นการพอกตัวของสารซิลิกาซึ่งละลายอยู่ในน้ำซึมเข้าไปตามผิวหน้าหรือตามลวดลายชั้นเฉียงระดับของชั้นหินและจับตัวกันเป็นมวลหนาทำให้เกิดเป็นภาพนูนสีขาว คล้ายโครงสร้างแบบผิวที่เป็นรวงผึ้ง (Honey Comb) ที่ยังคงแสดงลวดลายเดิมของเนื้อหินอยู่ แต่เนื่องจากกระแสน้ำที่ไหลรุนแรงในฤดูน้ำหลาก จึงทำให้ชั้นหินดังกล่าวเมื่อจมน้ำจะถูกกระแสน้ำพัดพาเอาเม็ดกรวดทรายที่ฝังตัวในหินหลุดหายไป ทำให้เกิดรูในเนื้อหิน  ในขณะที่บริเวณเนื้อหินที่ไม่มีเม็ดกรวดทรายฝังตัวจะเป็นก้านรวงหรือยังคงสภาพของลายชั้นหินเดิมเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นซ้ำๆ ทุกปีจนได้เป็นลักษณะของสามหมื่นรูในปัจจุบัน

 

Geology : The "Sam Muen Ru" and the nearby geosites, like Pha Chan and SamPhan Boke are parts of the Phu Phan Formation which belong to the Khorat Group. The rock formation composes mainly of thick beds of white and pale grey sandstones and conglomeratic sandstones deposited in a fluvial system under a warm humid climate about 110 million years ago. Cross beddings indicating the directions of the paleo-channels are always found on the sections of the nearl horizontal beds of the Phu Phan Formation. Most parts of the right rocky bank of the Mekong River at the Sam Muen Ru geosite have a very special “Honey Comb-like” feature which appears on the surfaces of the banks only on the parts which annually immersed in the Mekong River during the wet season.The Picture3 2 “Honey Comb-like” feature caused when the matrix of conglomeratic sandstone beds was silicified with siliceous solution and became hardened. Later, annually immersed under strong current of the Mekong River for about half a year, most of gravels embedded in the sandstones have been removed and millions of hollows are left on the surfaces of the rocky banks. The Honey Comb-like sections present not only the hollows but also the remains internal structures of the sedimentary beds, i.e. bedding planes, laminations, cross beddings and even the shapes and sizes of the removed gravels.

จุดเด่นของแหล่ง :  หน้าผาริมน้ำโขงที่แสดงลักษณะของสามหมื่นรูที่มีความยาวต่อเนื่องกว่าร้อยเมตร เป็นจุดเด่นที่สุดของแหล่งธรณีวิทยาแห่งนี้ เนื่องจากการเกิดรูพรุนมากมายหลายหมื่นรูในผาหินดังกล่าวเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้ยากและจำเป็นต้องเกิดในสภาวะแวดล้อมที่เฉพาะเท่านั้น ความน่าประหลาดใจที่ธรรมชาติได้สร้างสรรค์ให้เกิดผนวกกับริ้วลายชั้นเฉียงระดับหลายทิศทางในผาหิน ซึ่งถูกพอกด้วยสารซิลิกาทำให้เกิดเป็นภาพนูนเด่นที่มีลวดลายโค้งเว้าชัดเจนสวยงาม ทำให้ทุกท่านที่เยี่ยมชมไม่พลาดที่ถ่ายภาพผาหินลายขาวที่เต็มไปด้วยรูพรุนเหล่านี้เป็นที่ระลึกแห่งความทรงจำเมื่อมาเยือน

The Highlight : The “Thirty Thousand Hollows” or “Sam Muen Ru” geosite was called as “Pha Ru or the Hollowed Cliff” and “Pha Wua Toke or the Dropped Cow Cliff” as there was a cow dropped accidentally into the river while grazing beside the cliff. Later, it is called “Sam Muen Ru” in order to harmonize with the neighboring famous geosite “Sam Phan Boke or the Three Thousand Bowls”. 

Picture2 1การอนุรักษ์ :  "สามหมื่นรู" แหล่งธรณีวิทยาที่สามารถเยี่ยมชมได้เพียงหกเดือน แสดงให้เห็นถึงความมหัศจรรย์ของธรรมชาติที่มีเพียงหนึ่งเดียวของประเทศ ความสวยงามตามธรรมชาติของชั้นหินริมน้ำโขงที่คล้ายลายแกะสลักภาพนูนของริ้วลายเส้นริมเฉียงระดับที่เต็มไปด้วยรูพรุนเป็นหมื่นๆ รู ฝังในผนังผาหิน ความโดดเด่นนี้เป็นสิ่งที่สามารถอธิบายได้ในเชิงธรณีวิทยา จึงควรส่งเสริมให้สามหมื่นรู เป็นแหล่งธรณีวิทยาอันควรอนุรักษ์เพื่อการเรียนรู้ในด้านกระบวนการเกิดของแหล่งธรณีวิทยา พร้อมไปกับการสนับสนุนให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติต่อไป

“Sam Muen Ru”

Hundreds of meters of the hollowed rocky banks of the Mekong River naturally display their amazing attractions to all visitors six months a year. The countless number of the Sam Muen Ru’s pictures has been taken due mainly to its beauty and spectacles. Beside these, Sam Muen Ru has preserved a millions of years of geological history since the deposition of the first sedimentary bed forming the Phu Phan Formation. The historical evidence of the tectonic and relevant geological processes including their remains has been recorded inside and on the surfaces of the sedimentary layers laying along the right bank of the Mekong River waiting for discoveries.

 
บทสรุปองค์ความรู้สำหรับผู้นำชมแหล่งธรณีวิทยาสามหมื่นรู

ลักษณะเด่น  : เป็นหน้าผาหินทรายที่มีรูพรุน มีรูมากมายนับหมื่นรู
Highlight : Countless number of holes or hollows over several hundred meters of sandstone cliff along the mekong river bank which display beauty and spectacular pictures of geological  process history. These sites can be listed annually by boat touring during dry season between December to June.

ธรณีวิทยา : พื้นที่เป็นหินทราย-หินกรวดมนสีเทา สีเทาอมม่วงของหมวดหินภูพาน อายุ 110 ล้านปี ลักษณะรูพรุนเกิดจากกระบวนการผุพังอยู่กับที่ (weathering) และการกัดกร่อน (erosion) โดยกระแสน้ำ ทำให้เกิดเป็นรูพรุนตามแนวชั้นหินแนวชั้นเฉียงระดับของชั้นหิน ซึ่งเป็นจุดที่ทนต่อกระบวนการดังกล่าวได้น้อยกว่าส่วนอื่นและรอยแตกรอยแยกของหิน รวมทั้งเกิดจากเม็ดกรวดที่มีอยู่ทั่วไปในเนื้อหินหลุดออกไปและถูกกัดกร่อนจนเป็นรูมากมายนับเป็นรูนับหมื่นๆรู
Geology : The area is covered by perforated medium to thick bedded and purplish gray colour sandstone and conglomerate of the Phu Phan Formation, 110 million  years ago. The perforation was developed along bedding, At the pebbles detached zone of the rock which are the least resistant parts against the weathering, The pebble were eroded by water and caused thousands of hole appear in the rock surface.